โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย เป็นประวัติศาสตร์ที่ยังมีชีวิตของงานของคณะเพรสไบทีเรียนในประเทศไทย จากหน่วยงานเล็กๆที่ถูกจัดตั้งขึ้นกว่า 130 ปีมาแล้ว โรงเรียนนี้ได้เจริญงอกงามขึ้น เป็นสถาบันการศึกษาชั้นนำแห่งหนึ่งของประเทศ ให้บริการชุมชนมากมาย และผลิตประชากรคุณภาพให้กับประเทศรุ่นแล้วรุ่นเล่า

          เมื่อแรกก่อตั้ง ในสหรัฐอเมริกาเรียกโรงเรียนนี้ว่า “โรงเรียนสตรีแฮเรียต เอ็ม เฮ้าส” แต่ในประเทศไทย (ขณะนั้นคือสยาม) เรียกกันว่า “โรงเรียนวังหลัง” ตามชื่อตำบลที่โรงเรียนตั้งอยู่ ต่อมา ได้มีการย้ายโรงเรียนมาอยู่ ณ สถานที่ปัจจุบัน และเปลี่ยนชื่อเป็น “วัฒนาวิทยาลัย”

     ในขณะที่โรงเรียนผ่านเหตุการณ์เปลี่ยนแปลงต่างๆ ทั้งในสังคมไทย และทั้งในชุมชนรอบด้าน โรงเรียนนี้ ก็ได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งแห่งประวัติศาสตร์ทางการศึกษาของชาติเสียเอง จึงได้มีการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์โรงเรียนขึ้น เพื่อทำหน้าที่:-

·       ในฐานะผู้รวบรวม และผู้รับฝากสิ่งของที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ซึ่งเคยใช้อยู่ในโรงเรียน, เกี่ยวข้องกับโรงเรียน และเกี่ยวข้องกับประวัติการทำงานของคณะเพรสไบทีเรียนในประเทศไทย

·       ในฐานะเป็นสถานที่จัดแสดง และแปลความหมายของสิ่งของเหล่านั้น

·       ในฐานะหน่วยงานที่เอื้ออำนวยให้เกิดการค้นคว้า สำหรับผู้ที่สนใจในประวัติศาสตร์ชุมชน และประวัติงานของคณะเพรสไบทีเรียนในประเทศไทย